Sống chết với
rừng
Dùng rừng để
giữ rừng
Với địa bàn trải rộng, lực lượng
kiểm lâm không thể dàn quân kiểm
soát hết được rừng Cần Giờ - TPHCM.
Chính những người dân giữ rừng là
tai mắt, là lực lượng bám trụ thường
xuyên phối hợp với kiểm lâm ngăn
chặn lâm tặc, phát triển lá phổi
xanh cho TP. Song để người dân yên
tâm gìn giữ rừng, trước tiên rừng
phải nuôi sống được họ
“Trung bình một tháng chúng tôi
lại phải xử lý gần 10 vụ xâm hại
rừng Cần Giờ”- Hạt trưởng Hạt Kiểm
lâm Cần Giờ Võ Văn Đức bức xúc. Ngay
khi trao đổi với chúng tôi, trạm
kiểm lâm cơ sở báo về vừa bắt được
một vụ chặt đốn cây đước trái phép,
vận chuyển bằng thuyền.
Rừng “chảy máu”
Ông Đức lo ngại: “Hiện nay bên
huyện Long Thành - Đồng Nai có hơn
100 lò than đang hoạt động. Nếu
chúng tôi sơ sẩy, lâm tặc sẽ chặt
dần rừng đước về cung cấp cho các lò
than ở đó”. Chỉ cần chặt khoảng 10
cây đước trong rừng bỏ lên thuyền,
lâm tặc có thể kiếm được 200.000 -
300.000 đồng. Chính khoản tiền kiếm
được này khá hấp dẫn nên lâm tặc
ngày càng lộng hành, khiến công tác
bảo vệ rừng càng thêm khó khăn.
Theo báo cáo của Hạt Kiểm lâm Cần
Giờ, từ đầu năm 2008 đến hết tháng
11, lực lượng kiểm lâm đã phát hiện
103 vụ xâm hại rừng, gây thất thoát
hơn 1.000 cây đước, mắm... Cũng
trong khoảng thời gian này, kiểm lâm
đã phát hiện 19 vụ săn bắt, vận
chuyển, mua bán trái phép động vật
rừng, thu giữ hơn 1.850 kg thú rừng
cùng hàng chục phương tiện vận
chuyển. Đây mới chỉ là những vụ bị
kiểm lâm phát hiện, chắc chắn còn
rất nhiều vụ phá rừng, săn bắt động
vật trái phép trót lọt, cho thấy
rừng Cần Giờ đang “chảy máu” hằng
ngày.
Với hơn 35.000 ha rừng nằm chen
giữa sông rạch chằng chịt, 7 chốt
kiểm lâm như mất hút trong bao la
bạt ngàn. Mạng vô tuyến tuy đã phủ
khắp nhưng tuần tra thường xuyên đã
rút hết sức lực của các kiểm lâm
viên, vốn rất mỏng lực lượng. Trong
khi đó, nguồn lợi từ việc khai thác
gỗ lậu, săn bắt động vật quá lớn nên
lâm tặc sẵn sàng liều mạng. Đã có
người ngã xuống vì rừng. Trong một
chuyến tuần tra đêm, hai kiểm lâm
viên Ngô Xuân Thế và Lê Văn Trung
phát hiện lâm tặc đang chặt đước ở
khu rừng tại xã Thạnh An. Với số
đông, lâm tặc đã tấn công hai anh.
Sau cuộc giằng co, anh Thế đã bị bọn
chúng sát hại, còn anh Trung bị đánh
trọng thương rớt xuống sông. May mắn,
sóng đánh dạt anh Trung vào bờ và
được ngư dân cứu sống. Anh Thế hy
sinh để lại người vợ mới cưới được
vài tháng. Sau đó, kiểm lâm viên Ngô
Xuân Thế được truy tặng liệt sĩ và
danh hiệu Anh hùng Lao động thời kỳ
đổi mới.
Bấp bênh kinh tế phụ
Thu nhập từ giữ rừng không cao
nên cuộc sống người dân phụ thuộc
vào kinh tế phụ, chủ yếu là nuôi tôm,
nuôi ốc, đánh lưới; ai ở vùng cao
ráo thì làm muối. Trước đây, người
dân nuôi tôm trong lạch ở rừng thì
bảo đảm có cái ăn, thậm chí khá lên
thấy rõ. Nhưng 5 năm trở lại đây, do
nguồn nước ô nhiễm, thả con tôm nào
xuống là chết con đó, người dân nợ
nần chồng chất. Người làm muối thì
quanh năm khổ nhọc nhưng thu nhập
chẳng được là bao. Hộ anh Đỗ Minh
Tuấn vay tiền làm một hecta muối.
“Ăn trước trả sau, không khá nổi” -
anh Tuấn lắc đầu- “Mỗi năm, ba cha
con tôi làm cật lực được 1.100 giạ
muối. Nếu muối được giá, trừ hết chi
phí, tôi còn được khoảng 10 triệu
đồng; còn giá thấp thì như làm công
quả. Có năm giá muối chỉ 3.000 đồng/giạ,
rẻ hơn cả đất, cát, gia đình tôi coi
như không đủ ăn”.
Suốt ngày lặn lội trong rừng mà
vẫn khốn khó, anh Nguyễn Văn Lành, ở
tiểu khu 14, quây lưới sau nhà nuôi
ốc ngựa cải thiện cuộc sống. “Con
nước thất thường, ốc theo nước ra
sông, cuối mùa kéo lưới lên toàn bùn
với rác, chỉ còn vài mươi conss. Tôi
buồn nản quá thả luôn chúng ra sông”
– anh Lành kể. Dành dụm mãi, vợ
chồng anh mới mua được 3 con dê.
Nuôi hơn 2 năm, chúng đẻ thêm được 2
con. “Tài sản lớn nhất của vợ chồng
tôi là bầy dê. Chuyện gì cũng trông
chờ vào chúng, bởi thế có khi tôi
chăm sóc những “sư phụ” này còn hơn
cả... vợ con!” - anh Lành đùa.
Ông Võ Văn Đức cho biết mới đây,
có hộ gia đình vay được 20 triệu
đồng để làm bung (một loại lờ bẫy cá).
Thả được vài buổi, kẻ gian lấy mất
bung, nhận chìm ghe. Không biết kiếm
đâu ra tiền trả nợ, vợ chồng, con
cái ôm nhau khóc dưới tán rừng.
Trên rừng, dưới biển mà
sao cứ nghèo?
Ông Cát Văn Thành, Phó trưởng Ban
Quản lý Rừng phòng hộ Cần Giờ, ưu tư:
“Muốn người dân giữ rừng tốt thì
chính rừng phải nuôi sống được họ”.
Theo số liệu từ ban quản lý rừng,
với tổng diện tích khoảng 35.000 ha,
rừng Cần Giờ hiện được giao khoán
cho 11 đơn vị và 250 hộ dân coi giữ.
Mô hình giữ rừng như hiện nay là khá
hiệu quả.
Các đơn vị tổ chức du lịch như
Khu Du lịch Rừng Sác, Đảo Khỉ, Đầm
Dơi, sân chim... mỗi năm thu hút
được hàng trăm ngàn du khách, ổn
định được nguồn thu hàng chục tỉ
đồng. Song, hàng trăm hộ dân giữ
rừng tuy đã được cải thiện cuộc sống
nhưng nhìn chung vẫn còn quá khó
khăn. Trước đây, rừng được trồng với
mục tiêu sản xuất nên người dân được
chia 35%-65% thu nhập từ tỉa thưa
rừng. Đây là nguồn thu đáng kể để
cải thiện đời sống người dân. Tuy
nhiên, những năm gần đây, việc khai
thác tỉa thưa bị cấm hoàn toàn, đời
sống người dân vẫn cứ eo hẹp dù sống
trên rừng dưới biển.
Tiến sĩ Lê Đức Tuấn, Giám đốc
Trung tâm Nghiên cứu Rừng ngập mặn
Cần Giờ, nhận định: “Được tỉa thưa,
rừng Sác sẽ phát triển tốt hơn và
người dân có được thu nhập đáng kể
để yên tâm bảo vệ rừng”. Đồng quan
điểm này, ông Võ Văn Đức cũng cho
rằng nếu khai thác hợp lý rừng Cần
Giờ, người dân sẽ khá lên ngay trên
chính vùng rừng mình bảo vệ. “Không
có gì hiệu quả bằng dùng chính rừng
để bảo vệ rừng”- ông Đức khẳng định.
Phạm Hồ - Như
Phú
(Tin từ báo : Người lao động)
NEWS
Trang chủ